یکی از موارد توقیف اموال و که محکوم له یا شخصی که رای به نفع او صادر شده است را به اجرای رای و وصول طلب خود می رساند توقیف وجه نقد در بانک و خودروی محکوم علیه یا همان بدهکار می باشد.
توقیف اموال برای جلوگیری از نقل و انتقال و فروش اموال متعلق به محکوم علیه است تا از حاصل فروش آنها بتوان نسبت به وصول محکوم به و همچنین هزینههای اجرای حکم که در اصطلاح به آن نیم عشر دولتی گفته میشود، در اجرای احکام اقدام نمود. در صورتی که حکم توقیف اموال صادر شده باشد نمی توان مال را به فروش رساند و یا به نام فرد دیگری ثبت کرد.
توقیف اموال برای جلوگیری از نقل و انتقال و فروش اموال متعلق به محکوم علیه است تا از حاصل فروش آنها بتوان نسبت به وصول محکوم به و همچنین هزینههای اجرای حکم که در اصطلاح به آن نیم عشر دولتی گفته میشود، در اجرای احکام اقدام نمود. در صورتی که حکم توقیف اموال صادر شده باشد نمی توان مال را به فروش رساند و یا به نام فرد دیگری ثبت کرد.
توقیف در لغت به معنی بازداشت کردن و در جایی نگاه داشتن است. توقیف اموال محکومٌ علیه، بازداشت داراییهای شخصی است که حکم، به ضرر او صادر شده است.
○ گرفتن حکم توقیف اموال از اجرای ثبت
بهمنظور گرفتن حکم توقیف اموال از اجرای ثبت، داین یا طلبکار باید به اداره ثبت مراجعه کرده و درخواست تشکیل پرونده اجرایی نماید. پس از تشکیل پرونده اجرایی و ابلاغ اجرائیه به مدیون و بعد از گذشت ده روز از ابلاغ اجراییه، طلبکار میتواند درخواست کند که اموال مدیون توقیف گردد. با درخواست طلبکار، دستور توقیف اموال صادر شده و به میزان طلب، از اموال مدیون توقیف میگردد.
○ گرفتن حکم توقیف اموال از اجرای دادگاه
نحوه گرفتن حکم توقیف اموال از اجرای دادگاه، به این عامل بستگی داشته که درخواست توقیف، در چه مرحلهای از دعوا، به دادگاه ارائه میشود. این درخواست میتواند قبل از صدور حکم قطعی ارائه شده یا در مرحله اجرای حکم و در رابطه با توقیف اموال محکوم علیه.
اول اینکه آیا محکومله، خواهان یا داین، قادر به معرفی مالی از اموال محکوم علیه، خوانده یا مدیون است یا خیر.
دوم اینکه توقیف، منجمله توقیف اموال محکوم علیه، نسبت به چه مالی انجام میگیرد.
● توقیف اموال تامینی
توقیف تامینی (تامین در لغت به معنی امنیت دادن و اطمینان بخشیدن است.) بعد از اینکه حکم دادگاه صادر و بر اساس آن محکوم علیه موظف به پرداخت بدهی خود شد، اجراییهای برای او صادر میشود که طبق آن محکومعلیه باید به مدت 10 روز دستورات صادر شده در آن را اجرا کند.
اما در این مدت 10 روز این احتمال هم وجود دارد که محکوم اموال خود را به دیگری منتقل کند یا آنها به نحوی از بین ببرد و مخفی کند و ادعا کند که قدرت پرداخت بدهی را ندارد. در این شرایط، محکومله (کسی که به نفع او صادر شده است) میتواند اموال محکوم علیه را به دادگاه معرفی کند و از دادگاه درخواست توقیف اموال را بنماید . به این نوع توقیف ، توقیف تامینی یا بعضا توقیف احتیاطی میگویند.
ماده ۳۴ قانون اجرای احکام مدنی: همین که اجراییه به محکومٌعلیه ابلاغ شد، محکومٌ علیه مکلف است ظرف ده روز، مفاد آن را به موقع اجرا بگذارد یا ترتیبی برای پرداخت محکومٌ به بدهد یا مالی معرفی کند که اجرای حکم و استیفای محکومٌ به از آن میسر باشد و در صورتی که خود را قادر به اجرای مفاد اجراییه نداند باید ظرف مهلت مزبور، جامع دارایی خود را به قسمت اجرا تسلیم کند و اگر مالی ندارد صریحاً اعلام نماید.
هرگاه ظرف سه سال بعد از انقضای مهلت مذکور، معلوم شود که محکومٌعلیه قادر به اجرای حکم و پرداخت محکومٌ به بوده لیکن برای فرار از آن، اموال خود را معرفی نکرده یا صورت خلاف واقع از دارایی خود داده به نحوی که اجرای تمام یا قسمتی از مفاد اجراییه، متعسر گردیده باشد، به حبس جنحهای از شصت و یک روز تا شش ماه محکوم خواهد شد.
● توقیف اموال اجرایی
اگر این مهلت 10 روزه بعد از صدور اجراییه بگذرد و همچنان محکوم علیه، حکم را اجرا نکرده باشد و به هیچ یک از وظایف جایگزین دیگر هم عمل نکند. در چنین وضعی بر طبق ماده ۴۹ قانون اجرای احکام مدنی، محکومٌ له میتواند درخواست کند تا معادل محکومٌ به، (به چیزی که در مورد آن، حکم صادر شده است، محکومٌ به میگویند.) از اموال محکومٌ علیه توقیف شود. در اینصورت، بدون تاخیر، اقدام به توقیف اموال محکومٌ علیه خواهد شد که به این توقیف، توقیف اجرایی گفته میشود.
به طور مثال می توان از دادگاه درخواست کرد تا به میزان حکم صادر شده (اگر حکم به پرداخت 440 میلیون تومان باشد به میزان 440 میلیون تومان ) از اموال محکوم علیه توقیف شود. این مبلغ توقیف شده، توقیف اجرایی نام دارد.
بر طبق ماده ۵۰ قانون اجرای احکام مدنی: مامور اجرا باید پس از درخواست توقیف، بدون تاخیر، اقدام به توقیف اموال محکوم علیه نماید و اگر اموال در حوزه دادگاه دیگری باشد توقیف آن را از قسمت اجرای دادگاه مذکور بخواهد.
بعد از توقیف دارایی محکوم، مزایده برگزار میشود برای فروش آن و باید توجه کنید که مبلغ مزایده حدودا 20 درصد کمتر از مبلغ واقعی است. در صورتی که بعد از مزایده اول فروش انجام نشود مزایده دوم برای فروش ملک انجام میشود.
نحوه گرفتن حکم توقیف اموال
نحوه گرفتن حکم توقیف اموال، به این عامل مهم بستگی داشته که گرفتن حکم توقیف، از چه مرجعی انجام میگیرد. گرفتن حکم توقیف اموال، منجمله توقیف اموال محکومعلیه، از دو مرجع، امکانپذیر است: اجرای ثبت و اجرای دادگاه.○ گرفتن حکم توقیف اموال از اجرای ثبت
بهمنظور گرفتن حکم توقیف اموال از اجرای ثبت، داین یا طلبکار باید به اداره ثبت مراجعه کرده و درخواست تشکیل پرونده اجرایی نماید. پس از تشکیل پرونده اجرایی و ابلاغ اجرائیه به مدیون و بعد از گذشت ده روز از ابلاغ اجراییه، طلبکار میتواند درخواست کند که اموال مدیون توقیف گردد. با درخواست طلبکار، دستور توقیف اموال صادر شده و به میزان طلب، از اموال مدیون توقیف میگردد.
○ گرفتن حکم توقیف اموال از اجرای دادگاه
نحوه گرفتن حکم توقیف اموال از اجرای دادگاه، به این عامل بستگی داشته که درخواست توقیف، در چه مرحلهای از دعوا، به دادگاه ارائه میشود. این درخواست میتواند قبل از صدور حکم قطعی ارائه شده یا در مرحله اجرای حکم و در رابطه با توقیف اموال محکوم علیه.
نحوه اجرای حکم توقیف اموال
نحوه اجرای حکم توقیف اموال، به دو عامل بستگی دارد:اول اینکه آیا محکومله، خواهان یا داین، قادر به معرفی مالی از اموال محکوم علیه، خوانده یا مدیون است یا خیر.
دوم اینکه توقیف، منجمله توقیف اموال محکوم علیه، نسبت به چه مالی انجام میگیرد.
توقیف اموال برای مالیات
توقیف اموال مالک توسط مأمور یا ممیز مالیاتی برای اخذ مالیات و روش کار آن است که وقتی به مؤدی مالیاتی اخطار میشود که بدهکار است و اقدامی در این مورد ننماید و از پرداخت مالیات خودداری کند اموال مالک با موافقت سر ممیز مالیاتی ضبط میشود.انواع توقیف اموال
توقیف اموال شخصی که حکم، به ضرر او صادر شده است، بر دو نوع توقیف تامینی و توقیف اجرایی است.● توقیف اموال تامینی
توقیف تامینی (تامین در لغت به معنی امنیت دادن و اطمینان بخشیدن است.) بعد از اینکه حکم دادگاه صادر و بر اساس آن محکوم علیه موظف به پرداخت بدهی خود شد، اجراییهای برای او صادر میشود که طبق آن محکومعلیه باید به مدت 10 روز دستورات صادر شده در آن را اجرا کند.
اما در این مدت 10 روز این احتمال هم وجود دارد که محکوم اموال خود را به دیگری منتقل کند یا آنها به نحوی از بین ببرد و مخفی کند و ادعا کند که قدرت پرداخت بدهی را ندارد. در این شرایط، محکومله (کسی که به نفع او صادر شده است) میتواند اموال محکوم علیه را به دادگاه معرفی کند و از دادگاه درخواست توقیف اموال را بنماید . به این نوع توقیف ، توقیف تامینی یا بعضا توقیف احتیاطی میگویند.
ماده ۳۴ قانون اجرای احکام مدنی: همین که اجراییه به محکومٌعلیه ابلاغ شد، محکومٌ علیه مکلف است ظرف ده روز، مفاد آن را به موقع اجرا بگذارد یا ترتیبی برای پرداخت محکومٌ به بدهد یا مالی معرفی کند که اجرای حکم و استیفای محکومٌ به از آن میسر باشد و در صورتی که خود را قادر به اجرای مفاد اجراییه نداند باید ظرف مهلت مزبور، جامع دارایی خود را به قسمت اجرا تسلیم کند و اگر مالی ندارد صریحاً اعلام نماید.
هرگاه ظرف سه سال بعد از انقضای مهلت مذکور، معلوم شود که محکومٌعلیه قادر به اجرای حکم و پرداخت محکومٌ به بوده لیکن برای فرار از آن، اموال خود را معرفی نکرده یا صورت خلاف واقع از دارایی خود داده به نحوی که اجرای تمام یا قسمتی از مفاد اجراییه، متعسر گردیده باشد، به حبس جنحهای از شصت و یک روز تا شش ماه محکوم خواهد شد.
● توقیف اموال اجرایی
اگر این مهلت 10 روزه بعد از صدور اجراییه بگذرد و همچنان محکوم علیه، حکم را اجرا نکرده باشد و به هیچ یک از وظایف جایگزین دیگر هم عمل نکند. در چنین وضعی بر طبق ماده ۴۹ قانون اجرای احکام مدنی، محکومٌ له میتواند درخواست کند تا معادل محکومٌ به، (به چیزی که در مورد آن، حکم صادر شده است، محکومٌ به میگویند.) از اموال محکومٌ علیه توقیف شود. در اینصورت، بدون تاخیر، اقدام به توقیف اموال محکومٌ علیه خواهد شد که به این توقیف، توقیف اجرایی گفته میشود.
به طور مثال می توان از دادگاه درخواست کرد تا به میزان حکم صادر شده (اگر حکم به پرداخت 440 میلیون تومان باشد به میزان 440 میلیون تومان ) از اموال محکوم علیه توقیف شود. این مبلغ توقیف شده، توقیف اجرایی نام دارد.
بر طبق ماده ۵۰ قانون اجرای احکام مدنی: مامور اجرا باید پس از درخواست توقیف، بدون تاخیر، اقدام به توقیف اموال محکوم علیه نماید و اگر اموال در حوزه دادگاه دیگری باشد توقیف آن را از قسمت اجرای دادگاه مذکور بخواهد.
چگونه توقیف اموال
هنگامی که فردی بر اساس حکم دادگاه محکوم به پرداخت مبلغی میشود؛ مکلف (موظف) است در موعد مقرر شده آن را پرداخت کند. در غیر این صورت فرد محکوم له (شخصی که حکم به نفع او صادر شده) میتواند از طریق دادگاه مجدد اقدام کند و دادگاه چند روز مهلت جدید مشخص میکند. در صورتی که محکوم در تاریخ مشخص شده مبلغ را پرداخت نکند، فرد محکوم له با درخواست تشکیل پرونده اجرایی میتواند درخواست توقیف اموال (خودرو، موتور، حساب بانکی و…) داشته باشد.بعد از توقیف دارایی محکوم، مزایده برگزار میشود برای فروش آن و باید توجه کنید که مبلغ مزایده حدودا 20 درصد کمتر از مبلغ واقعی است. در صورتی که بعد از مزایده اول فروش انجام نشود مزایده دوم برای فروش ملک انجام میشود.